Saç Ekim Klinikleri logoSaç Ekim Klinikleri
Tüm yazılar

💉Saç Ekimi Ağrılı mı? Mitler ve Gerçekler

Saç ekiminin ağrı düzeyi, anestezi yöntemleri, operasyon sırası ve sonrası ağrı yönetimi hakkında doğru bilgiler.

5 Temmuz 2026 9 dk okumaYazan: Saçekimklinik Editör EkibiSon güncelleme: 31 Ağustos 2026

Saç Ekimi Ağrılı mı? Mitler ve Gerçekler: Kapsamlı Bir Rehber

Saç ekimi düşünen pek çok kişinin aklını kurcalayan temel sorulardan biri, bu estetik işlemin ne kadar ağrılı olup olmadığıdır. İnternet dünyasında saç ekimi ağrılı mı? mitler ve gerçekler üzerine dolaşan bilgiler genellikle ya abartılı ya da eksik kalabilmektedir. Bu blog yazısında, saç ekimi sürecinin her aşamasındaki gerçek ağrı düzeyini, kullanılan anestezi yöntemlerini, etkin ağrı yönetimi stratejilerini ve bu konudaki yaygın yanlış inanışları bilimsel veriler ışığında ele alarak size kapsamlı bir rehber sunmayı hedefliyoruz. Amacımız, saç ekimi hakkında doğru ve güvenilir bilgiye ulaşmanızı sağlamaktır.

Saç Ekiminde Ağrı Algısı ve Tolerans: Kişisel Farklılıklar

İnsanların ağrı eşiği ve algılama biçimi kişiden kişiye büyük farklılıklar gösterir. Bu durum, saç ekimi operasyonundaki deneyimleri de etkilemektedir. Kimileri aynı uyarıcıya karşı daha yüksek bir ağrı toleransına sahipken, kimileri için küçük bir rahatsızlık bile ciddi bir stres kaynağı olabilir. Bu nedenle, "saç ekimi ağrılı mı?" sorusunun cevabı, bireysel ağrı eşiği ve psikolojik durumla da yakından ilişkilidir. Ancak, modern saç ekimi teknikleri ve anestezi yöntemleri sayesinde, bu sürecin sanılanın aksine çok daha konforlu hale getirildiğini belirtmek önemlidir.

Operasyon Sırasında Ağrı Deneyimi: Lokal Anestezinin Rolü

Saç ekimi operasyonunun kendisi, genellikle lokal anestezi altında gerçekleştirildiği için, beklenen ağrı düzeyi oldukça düşüktür. Lokal anestezi, saç köklerinin alınacağı donör bölgeyi ve ekim yapılacak alıcı bölgeyi uyuşturarak, operasyon boyunca ağrı hissinin önüne geçer. Bu durum, hastaların operasyon sırasında büyük bir rahatsızlık duymadan süreci tamamlamalarını sağlar.

Operasyon sırasında ağrı hissedilen tek an, anestezi enjeksiyonlarının uygulandığı ilk 10-15 dakikadır. Bu kısa süreli his dışında, prosedürün geri kalanı boyunca herhangi bir ağrı hissedilmez. Lokal anestezi etkisini gösterdikten sonra, hasta sadece hafif bir baskı veya çekilme hissi duyabilir ki bu da ağrı olarak tanımlanmaz.

Saç Ekiminde Kullanılan Anestezi Yöntemleri ve Etkileri

Saç ekimi modern tıbbın sağladığı ilerlemelerle artık çok daha ağrısız ve konforlu hale gelmiştir. Bu konforu sağlayan en önemli unsurlardan biri, şüphesiz ki kullanılan anestezi yöntemleridir. Anestezi uygulamaları, işlemin başından sonuna kadar ağrı hissini minimuma indirerek, hastanın rahat bir deneyim yaşamasını sağlar.

1. Klasik İğneli Lokal Anestezi

Geleneksel saç ekimi anestezi yöntemi olan iğneli lokal anestezi, cerrahi prosedür esnasında en sık kullanılan yaklaşımlardan biridir. Bu yöntemde, özel ince uçlu iğneler aracılığıyla saçlı deriye lokal anestezik madde enjekte edilir.

  • Uygulama Şekli: Genellikle 15-20 arası enjeksiyonla donör ve alıcı bölgelerin uyuşturulması sağlanır.
  • Ağrı Süresi: Her bir enjeksiyonun ağrı hissi 1-3 saniye sürer. Bölgenin tamamen uyuşması ortalama 5 dakika içinde gerçekleşir.
  • VAS Skoru: Bu enjeksiyonlar sırasında hissedilen ağrı, Görsel Analog Skala (VAS) üzerinde 4-6/10 arasında derecelendirilebilir. Bu, orta düzeyde bir ağrı anlamına gelir ancak kısa süreli ve tahammül edilebilir bir ağrıdır.
2. İğnesiz Anestezi (Comfort-in Sistem)

Son yıllarda popülerlik kazanan iğnesiz anestezi, özellikle iğne fobisi olan veya daha konforlu bir deneyim arayan hastalar için geliştirilmiş modern bir yöntemdir. "Comfort-in" gibi sistemler, anestezik maddeyi yüksek basınçlı hava püskürtme yoluyla deriye zerk eder.

  • Uygulama Şekli: İğne kullanmadan, yüksek basınçla ilacı derinin yaklaşık 1 mm derinliğine iletir.
  • Ön Kullanım: Genellikle klasik iğneli anestezi öncesinde, derinin yüzeysel tabakasını uyuşturmak için kullanılır, böylece sonraki iğneli enjeksiyonların ağrısı daha da azalır.
  • VAS Skoru: Bu uygulama ile hissedilen ağrı, VAS üzerinde 1-2/10 gibi çok düşük bir seviyede kalır. Bu, neredeyse hiç ağrı hissedilmediği anlamına gelir ve hastalar için önemli bir konfor sağlar.
3. Sedasyon Destekli Lokal Anestezi

Sedasyon, hastanın bilinci açıkken derin bir rahatlama ve gevşeme hali sağlayarak saç ekimi sürecini daha zahmetsiz hale getiren bir yöntemdir.

  • Uygulama Şekli: İlaçlar genellikle damar yolu (IV) ile verilir, bu da anestezi uzmanı kontrolünde gerçekleşir. Hasta uyanık kalır ancak çevresinde olup bitenlere karşı daha az duyarlıdır ve stres seviyesi önemli ölçüde düşer.
  • Ağrı Algısı: Sedasyon, ağrı algısını düşürür ve genel bir rahatlama sağlar. Bu, özellikle uzun süren operasyonlarda veya anksiyetesi yüksek hastalarda tercih edilebilir.
  • Ek Maliyet: Sedasyon uygulaması, anestezi uzmanının hizmetini ve kullanılan ilaçları içerdiği için genellikle ekstra bir maliyet (yaklaşık 400-800 EUR) gerektirebilir.
4. Genel Anestezi

Genel anestezi, hastanın tamamen uyutulduğu ve bilincini kaybettiği anestezi türüdür. Saç ekimi operasyonlarında genel anestezi genellikle tercih edilmez.

  • Risk-Fayda Oranı: Saç ekimi gibi nispeten düşük riskli bir estetik operasyon için genel anestezinin potansiyel riskleri (solunum problemleri, kalp rahatsızlıkları, bulantı, kusma vb.) faydalarından çok daha fazladır.
  • Gereksiz Komplikasyonlar: Lokal anestezi yöntemlerinin yeterince etkili ve güvenli olması nedeniyle, genel anestezinin gerektirdiği ek hastane koşulları ve potansiyel komplikasyonlar kaçınılmazdır.
Anestezi Yöntemi
Klasik İğneli Anestezi
Uygulama Şekli
İğne ile enjeksiyon (15-20 dk)
Ağrı Düzeyi (VAS Skoru)
4-6/10
Avantajları
Yaygın, etkili, uygun maliyetli
Dezavantajları
Kısa süreli ağrı ve rahatsızlık
Anestezi Yöntemi
İğnesiz Anestezi
Uygulama Şekli
Yüksek basınçlı sprey
Ağrı Düzeyi (VAS Skoru)
1-2/10
Avantajları
İğne fobisi olanlar için ideal, daha az ağrı
Dezavantajları
Klasik anestezi öncesi kullanılır
Anestezi Yöntemi
Sedasyon
Uygulama Şekli
IV ile hafif uyutma
Ağrı Düzeyi (VAS Skoru)
Ağrı algısı düşer
Avantajları
Hastanın rahatlaması, anksiyete giderici
Dezavantajları
Ek maliyet, anestezi uzmanı gerektirir
Anestezi Yöntemi
Genel Anestezi
Uygulama Şekli
Tamamen uyutma
Ağrı Düzeyi (VAS Skoru)
0/10 (operasyon anında)
Avantajları
Tamamen ağrısız operasyon (uyurken)
Dezavantajları
Yüksek risk, yüksek maliyet, gereksiz

Operasyon Sonrası Ağrı Yönetimi ve Dönemsel İyileşme

Saç ekimi operasyonunun ardından ağrı seviyesi önemli ölçüde azalır ve genellikle basit ağrı kesicilerle kontrol altına alınabilir düzeydedir. Operasyon sonrası ağrı yönetimi, hastanın konforunu sağlamak ve iyileşme sürecini desteklemek açısından büyük önem taşır.

İlk 24 Saat İçerisinde Ağrı

Operasyondan sonraki ilk 24 saat, ağrı seviyesinin en belirgin olduğu dönemdir.

  • VAS Skoru: Bu süreçte hissedilen ağrı, VAS üzerinde genellikle 3-5/10 arasında derecelendirilir.
  • Semptomlar: Hastalar hafif bir baş ağrısı, donör alanda gerginlik veya sızlama hissedebilirler. Özellikle donör alanda hafif bir yanma hissi görülebilir.
  • Çözüm: Bu ağrılar genellikle reçetesiz satılan parasetamol (örn. 500 mg) gibi basit ağrı kesicilerle kolayca kontrol altına alınır. Doktorunuzun önerdiği dozda ve sıklıkta kullanıldığında, rahatsızlık hissi minimuma indirilir.
2-7. Günler Arası Ağrı ve Rahatsızlıklar

İlk 24 saatin ardından, ağrı seviyesi önemli ölçüde azalır ve yerini başka rahatsızlıklara bırakır.

  • VAS Skoru: Bu dönemde ağrı seviyesi 2-3/10'a düşer.
  • Semptomlar: Ekilen bölgede kabuklanmaların başlamasıyla birlikte hafif bir kaşıntı hissi ortaya çıkabilir. Donör bölgedeki gerginlik hissi de devam edebilir ancak şiddeti azalmıştır.
  • Çözüm: Kaşıntı ve gerginliği azaltmak için doktorunuzun önereceği özel losyonlar veya spreyler kullanılabilir. Kaşıntıyı giderek kabukları koparmaktan kaçınmak enfeksiyon riskini ve greftlere zarar verme olasılığını önlemek açısından kritik öneme sahiptir.
7-14. Günler Arası İyileşme Süreci

İkinci haftanın başına gelindiğinde, ağrı genellikle tamamen ortadan kalkar.

  • Ağrı Durumu: Bu dönemde hasta genellikle hiç ağrı hissetmez.
  • Hassasiyet: Ancak ekim yapılan ve donör bölgelerde hafif bir hassasiyet devam edebilir. Bu hassasiyet, cilt altındaki sinir uçlarının iyileşme sürecinin bir parçasıdır ve zamanla tamamen kaybolur.
  • Normalleşme: Kabuklanmaların büyük bir kısmı dökülmüş, cilt normalleşmeye başlamıştır.

Saç Ekim Sonrası Ağrı Kontrol Stratejileri

Etkili ağrı yönetimi, saç ekimi sonrası dönemde hastanın konforunu artıran ve iyileşmeyi hızlandıran önemli bir faktördür.

  • Parasetamol Kullanımı: Doktorunuzun önerdiği dozda (genellikle 4-6 saatte bir 500 mg) düzenli olarak parasetamol kullanmak, ilk günlerdeki ağrıyı kontrol altına almanın en etkili yoludur.
  • NSAİİ'lerden Kaçınma: İbuprofen veya naproksen gibi non-steroid antiinflamatuar ilaçlardan (NSAİİ'ler) kaçınmak önemlidir, zira bu ilaçlar kan sulandırıcı etkiye sahip olabilir ve kanama riskini artırabilir.
  • Soğuk Uygulama: Özellikle alın bölgesinde oluşabilecek hafif şişlik ve gerginlik için ilk 24-48 saat buz torbası veya soğuk kompres uygulaması faydalı olabilir. Ancak, doğrudan ekim yapılan greftlerin üzerine buz uygulamaktan kaçınmak ve uygulamayı sadece alın bölgesine yapmak önemlidir.
  • Uyku Pozisyonu: İlk birkaç gece, başın yüksekte olmasını sağlayacak şekilde (45 derecelik açıyla) yarı oturur pozisyonda uyumak, ödem oluşumunu azaltır ve donör bölgedeki gerginliği hafifletir. Özel olarak tasarlanmış boyun yastıkları veya ek yastıklar kullanılabilir.

Saç Ekimi ile İlgili Şehir Efsaneleri ve Gerçekler

Saç ekimi hakkında dolaşan birçok asılsız bilgi, insanların bu sürece karşı önyargılı yaklaşmasına neden olabilir. İşte yaygın mitler ve bunların ardındaki gerçekler:

  • ❌ Mit: "Saç ekimi çok acılı bir işlemdir."
    • Gerçek: Bu tamamen yanlıştır. Modern anestezi yöntemleri (özellikle lokal anestezi ve iğnesiz anestezi gibi) sayesinde operasyon sırasında ağrı yok denecek kadar azdır. Sadece anestezi enjeksiyonları sırasında kısa süreli bir rahatsızlık hissedilir.
  • ❌ Mit: "Acısız bir saç ekimi tamamen mümkündür, hiçbir şey hissetmezsiniz."
    • Gerçek: Bu kısmen doğrudur. Anestezi iğneleri veya iğnesiz anestezi uygulaması sırasında kısa süreli bir batma veya basınç hissi olabilir. "Hiçbir şey hissetmezsiniz" ifadesi tam anlamıyla doğru değildir, ancak bu hisler dayanılabilir düzeydedir ve anestezi etkisini gösterince tamamen kaybolur.
  • ❌ Mit: "Genel anestezi olmadan saç ekimine dayanmak imkansızdır."
    • Gerçek: Bu da yanlış bir inanıştır. Çoğu saç ekimi, güvenli ve etkili lokal anestezi altında yapılır ve hastaların büyük çoğunluğu bu şekilde rahatlıkla operasyonu tamamlar. Genel anestezi, saç ekimi için nadiren tercih edilen ve gereksiz riskler taşıyan bir yöntemdir.

Ağrı Toleransı ve Bireysel Faktörlerin Önemi

Her birey ağrıya farklı tepki verir. Bu bireysel farklılıklar, saç ekimi deneyiminde ağrı algısını doğrudan etkileyebilir.

  • Düşük Ağrı Toleransı: Eğer bir kişi ağrı eşiği düşükse veya ağrıya karşı hassas olduğunu düşünüyorsa, sedasyon destekli anestezi yöntemi önerilebilir. Sedasyon, hastanın daha derin bir rahatlama hali yaşamasını sağlayarak ağrı algısını önemli ölçüde azaltır.
  • Anksiyete ve Stres: Operasyon öncesi yoğun anksiyete veya strese sahip hastalarda, ağrı algısı artabilir. Bu durumda, operasyon doktoru anksiyolitik (kaygı giderici) ilaçlar önerebilir. Operasyondan önce alınacak bu ilaçlar, hastanın daha sakin ve rahat bir şekilde sürece girmesini sağlar. Zaten mevcut yazımızda da "Saç ekimi öncesi anksiyete yönetimi" blog yazımıza atıf yapılmaktadır.
  • Önceki Travma Hikayesi: Geçmişte kötü bir tıbbi deneyim yaşamış veya ağrıyla ilişkili travmaları olan hastalar için psikolojik destek veya ek konfor adımları değerlendirilebilir. Bu, hastanın zihinsel olarak daha hazırlıklı ve güvende hissetmesine yardımcı olur.
  • Kronik Ağrı Durumları: Kronik ağrı sendromları olan bireylerde, ağrı kesicilerin etkisi veya ağrı algısı farklılık gösterebileceğinden, bu durumun operasyon öncesinde doktor ile detaylıca paylaşılması önemlidir.

Özel Durumlar: Çocuklar ve Hassas Hastalar İçin Saç Ekimi

Saç ekimi genellikle yetişkinlere uygulanan bir prosedürdür ve bazı özel durumlar için farklı yaklaşımlar gerektirebilir.

  • 18 Yaş Altı Bireyler: Genel olarak 18 yaşın altındaki bireylerde saç ekimi önerilmez. Bunun temel nedenleri, genç yaşta saç dökülme paterninin henüz oturmamış olması, hormonal değişimlerin devam etmesi ve çocuklarda veya ergenlerde saç ekiminin psikososyal etkilerinin tam olarak belirlenememiş olmasıdır.
  • Kanama Bozuklukları: Hemofili veya Von Willebrand hastalığı gibi kanama bozuklukları olan hastalar için saç ekimi özel bir protokol gerektirir. Bu tür durumlarda, operasyon öncesinde detaylı hematolojik değerlendirme yapılmalı, kan pıhtılaşmasını etkileyen ilaçlar (örneğin kan sulandırıcılar) belirlenmeli ve gerekli önlemler alınmalıdır. İşlem, hastane ortamında ve deneyimli bir medikal ekip tarafından yapılmalıdır.
  • Anestezi Alerjisi: Anestezik maddelere karşı bilinen bir alerjisi olan veya alerji riski taşıyan hastalar için operasyon öncesinde alerji testleri yapılmalıdır. Bu testler, hangi anestezik maddelerin güvenle kullanılabileceğini belirlemeyi sağlar ve olası alerjik reaksiyonların önüne geçer.

Operasyon Süresince Konforu Artırma Yöntemleri

Saç ekimi operasyonu, genellikle 6-8 saat sürebilir ve bu süre zarfında hastanın konforu büyük önem taşır. Ağrıyı minimumda tutmanın yanı sıra, genel rahatlığı sağlamak için birçok önlem alınabilir:

  • Müzik Dinleme: Kulaklıklarınızı getirerek sevdiğiniz müzikleri dinlemek, operasyonun monotonluğunu kırar ve zihninizi rahatlatır.
  • Film veya Diziler: Bir tablet veya akıllı telefon aracılığıyla film veya dizi izlemek, zamanın daha hızlı geçmesine yardımcı olabilir.
  • Ekip ile Sohbet: Kliniğin personeli ve doktorunuzla sohbet etmek, gerginliği azaltabilir ve operasyonun daha keyifli geçmesine yardımcı olabilir.
  • Yemek Molası: Genellikle öğle arasında kısa bir mola verilerek hafif bir yemek veya atıştırmalık alınabilir. Bu, uzun süreli açlığın önüne geçer ve enerji seviyesini korur.
  • Tuvalet Molaları: İhtiyaç duyulduğunda tuvalet molası vermek, hastanın konforunu artırır ve uzun süre hareketsiz kalmanın getireceği rahatsızlığı azaltır.
  • Esneklik ve Hareketlilik: Doktorunuzun izniyle, uzun süreli oturmalarda hafif pozisyon değişiklikleri yapmak veya kısa yürüyüşler (tuvalet molalarında olduğu gibi) kan dolaşımını destekleyebilir.

Sonuç: Saç Ekimi Ağrılı mı? Mitler ve Gerçekler

Özetle, saç ekimi ağrılı mı? mitler ve gerçekler başlığı altında belirtildiği gibi, saç ekimi operasyonunun kendi başına "ağrılı" olmaktan ziyade "konforsuz" olduğu söylenebilir. Modern anestezi teknikleri ve etkin ağrı yönetimi stratejileri sayesinde, operasyon sırasındaki ağrı minimum düzeye indirilmiş, çoğu zaman sadece anestezi enjeksiyonları sırasında kısa süreli bir batma hissi yaşanmaktadır. Operasyon sonrasında ise hissedilen ağrı, günlük hayatı etkilemeyecek düzeyde ve basit ağrı kesicilerle kolayca kontrol altına alınabilir niteliktedir.

6 ila 8 saate varan bir oturma süreci fiziksel olarak yorucu olsa da, gelişmiş anestezi yöntemleri, doğru bir klinik seçimi ve uzman hekim kontrolü altında uygulanan ağrı yönetim protokolleriyle bu süreç son derece konforlu hale getirilebilir. Donör alandaki rahatsızlıklar ve ekim sonrası kaşıntı gibi durumlar ise iyileşme sürecinin doğal bir parçasıdır ve doktor tavsiyeleriyle kolaylıkla yönetilebilir.

Unutulmamalıdır ki, saç ekimi gibi önemli bir medikal prosedürde başarılı sonuçlar elde etmek ve konforlu bir deneyim yaşamak için güvenilir bir klinik ve deneyimli bir ekiple çalışmak esastır. Türkiye'deki sertifikalı kliniklerin çoğu, iğnesiz anestezi ve sedasyon gibi modern anestezi seçeneklerini sunarak hastalarına maksimum konforu sağlamayı hedeflemektedir. Bu kliniklerde, her hasta özelinde ağrı toleransı ve beklentileri göz önünde bulundurularak kişiye özel bir ağrı yönetim planı oluşturulmaktadır. Saç ekimi hakkında güncel bilgilere ulaşmak ve sağlıklı kararlar vermek için her zaman uzman bir doktora danışmanız tavsiye edilir.

SSS

Sıkça Sorulan Sorular

Saç Ekimi Ağrılı mı? Mitler ve Gerçekler ile ilgili merak edilen sorular.

Saç ekiminin ağrı düzeyi, anestezi yöntemleri, operasyon sırası ve sonrası ağrı yönetimi hakkında doğru bilgiler. Bu yazıda konuyla ilgili tüm detayları, uzman görüşlerini ve pratik önerileri bulabilirsiniz.
Klinik seçiminde Sağlık Bakanlığı ruhsatı, doktorun deneyimi ve uzmanlık alanı, gerçek hasta yorumları, öncesi/sonrası fotoğrafları, hijyen koşulları ve şeffaf fiyatlandırma kriterlerini değerlendirin. Mutlaka birkaç klinikten ücretsiz konsültasyon alın.
Saç ekimi lokal anestezi altında yapıldığı için işlem sırasında ağrı hissedilmez. İşlem sonrası ilk 24-48 saatte hafif sızlama olabilir; reçete edilen ağrı kesicilerle kolayca kontrol altına alınır.
Greft sayısına bağlı olarak saç ekimi ortalama 6-8 saat sürer. 4000+ greft gibi yoğun seanslar tek günde tamamlanır; bazı klinikler büyük alanları iki güne yayar.
İlk belirgin uzama 3-4. ayda başlar, yoğun çıkış 6-8. ayda fark edilir. Kalıcı ve nihai görünüm işlemden 12-18 ay sonra ortaya çıkar.
Ense bölgesinden alınan greftler DHT hormonuna dirençli olduğundan ekilen saçlar ömür boyu kalıcıdır. Ancak ekim yapılmayan bölgelerdeki mevcut saçlar dökülmeye devam edebilir.
İlk 3 gün kabuklanma ve hafif şişlik görülür. 10. günde kabuklar tamamen dökülür. 2-4. haftada şok dökülme yaşanır; bu normaldir. Sosyal hayata dönüş genellikle 7-10 gün içinde mümkündür.
FUE'de greftler önce açılan kanallara, DHI'da ise Choi implanter kalemiyle doğrudan yerleştirilir. DHI daha sık ekim ve daha kısa iyileşme sunarken FUE daha geniş alanlarda esneklik sağlar.
Fiyat; greft sayısına, kullanılan teknik (Safir FUE, DHI, Hibrit), kliniğin uzmanlık seviyesine, doktorun deneyimine ve şehre göre değişir. Türkiye, kalite/fiyat dengesiyle dünya genelinde tercih edilen bir merkezdir.
18 yaş üstü, saç dökülmesi stabil hale gelmiş, ense (donör) bölgesi yeterli yoğunlukta olan ve kronik sağlık sorunu bulunmayan kişiler aday olabilir. Final karar doktor konsültasyonunda verilir.
İlk 10-15 gün ağır spor, sauna, deniz/havuz, alkol ve sigaradan kaçınılmalı; başın darbeden korunması ve doktorun verdiği yıkama protokolüne harfiyen uyulması gerekir.
Ekimden 2-8 hafta sonra ekilen saçların geçici olarak dökülmesidir. Greftin kökü canlı kalır ve 3-4 ay içinde yeniden ve kalıcı şekilde çıkmaya başlar. Tamamen normaldir.

Ücretsiz Konsültasyon

Saç ekimi yolculuğunuzda doğru kararı almak için uzman değerlendirmesi alın.

Tüm blog yazılarımız için blog ana sayfasını ziyaret edin.